मनातलं उत्तर कोणाला सांगू…

मनातलं उत्तर कोणाला सांगू…

मनात अनेक प्रश्न असतात, पण त्यांची उत्तरं मात्र शब्दांमध्ये सहज मावत नाहीत. काही उत्तरं अशी असतात की ती आपण स्वतःलाही स्पष्टपणे सांगू शकत नाही. आणि मग मनातच एक हळवी हाक उमटते – “हे मनातलं उत्तर कोणाला सांगू?”

मन म्हणजे एक शांत सरोवर. वरून स्थिर, पण तळाशी असंख्य हालचाली. बाहेरचं जग आपल्याला हसतमुख पाहतं, आत्मविश्वासाने बोलताना ऐकतं; पण त्या हसऱ्या चेहऱ्यामागे कधी कधी असंख्य न बोललेले शब्द दडलेले असतात. आपल्याला विचारलं जातं – “काय झालं?” आपण म्हणतो – “काही नाही.” पण त्या “काही नाही”मध्येच सगळं काही दडलं असतं.

जीवनात अनेक प्रसंग असे येतात, जेव्हा आपण एखाद्या वळणावर उभे असतो. निर्णय घ्यायचा असतो, भावना व्यक्त करायच्या असतात, किंवा एखाद्या नात्याचं खरं स्वरूप समजून घ्यायचं असतं. मनात उत्तर तयार असतं; पण ओठांवर येताना ते थांबतं. भीती वाटते – समोरचा समजून घेईल का? आपल्या भावनांचा गैरसमज तर होणार नाही ना? म्हणूनच मनातलं उत्तर मनातच राहून जातं.

कधी कधी हे उत्तर प्रेमाचं असतं. एखाद्या व्यक्तीबद्दल मनात साचलेली आपुलकी, जिव्हाळा, ओढ – पण सांगायचं धाडस होत नाही. “जर नकार मिळाला तर?” या भीतीने आपण स्वतःलाच गप्प बसवतो. आणि मग मनातल्या उत्तराचा आवाज अधिकच तीव्र होतो. तो आवाज रात्री उशिरा ऐकू येतो, शांततेत, स्वतःशी संवाद करताना.

कधी हे उत्तर दुःखाचं असतं. आपल्याला झालेली वेदना, अपेक्षाभंग, अपमान – हे सगळं व्यक्त करायचं असतं. पण आपण विचार करतो – “लोक काय म्हणतील?” म्हणून आपण आपलं दुःख हसण्यात लपवतो. मनातलं उत्तर मात्र सतत विचारत राहतं – “तुला खरंच काही फरक पडत नाही का?” आणि आपण स्वतःलाच उत्तर देऊ शकत नाही.

मनातलं उत्तर हे कधी कधी सत्याचं असतं. आपण एखाद्या चुकीच्या गोष्टीविरुद्ध उभं राहायचं ठरवतो, पण परिस्थिती, संबंध, समाज – या सगळ्यांच्या दबावाखाली आपण शांत राहतो. मन मात्र सांगत असतं – “तुला माहीत आहे, योग्य काय आहे.” पण आपण ते सत्य उच्चारण्याचं धैर्य दाखवत नाही. आणि मग मनात एक अपराधीपणाची सावली निर्माण होते.

पण खरं पाहिलं तर मनातलं उत्तर कोणाला सांगायचं यापेक्षा, ते स्वतःला सांगणं अधिक महत्त्वाचं असतं. आपण स्वतःशी प्रामाणिक आहोत का? आपल्या भावनांना आपण मान्यता देतो का? जर आपण स्वतःच्या मनाचं ऐकलं, तर कदाचित उत्तर सांगण्याची भीती उरत नाही.

मन हे देवाने दिलेलं सर्वात प्रामाणिक आरस आहे. ते खोटं बोलत नाही. आपण कितीही मुखवटे घातले तरी मनाला सत्य माहीत असतं. म्हणूनच मनातलं उत्तर दडवून ठेवण्यापेक्षा, योग्य वेळ साधून ते व्यक्त करणं गरजेचं आहे. कारण न बोललेली उत्तरं हळूहळू मनावर ओझं बनतात. आणि एक दिवस ते ओझं इतकं वाढतं की आपण स्वतःलाच ओळखू शकत नाही.

कधी कधी मनातलं उत्तर कागदावर उतरवणं सोपं वाटतं. शब्दांना आकार देताना भीती कमी होते. डायरीच्या पानांवर आपण मोकळेपणाने लिहू शकतो – राग, प्रेम, वेदना, आनंद. त्या पानांना आपला न्यायाधीश होण्याची सवय नसते. ते फक्त ऐकतात.

शेवटी प्रश्न तोच – “मनातलं उत्तर कोणाला सांगू?”

उत्तर कदाचित असं असेल –

पहिल्यांदा स्वतःला.

नंतर त्या व्यक्तीला, जी तुमचं मन समजून घेईल.

आणि जर कोणीच नसेल, तर शब्दांना, लेखनाला, किंवा शांततेलाही.

कारण मनात दडवलेली उत्तरं आपल्याला कधीच पूर्ण आनंद देत नाहीत.

मन मोकळं झालं कीच जीवन हलकं होतं.

मनातलं उत्तर हे ओझं नसून, ते आपल्या अस्तित्वाचं सत्य आहे. ते व्यक्त करण्याचं धैर्यच खऱ्या अर्थाने जगण्याची सुरुवात ठरते.

लेखन :- श्री.विजय व्ही अहिरे"विजयश्री"